Recykling zamiast palenia

Instytut Ochrony Środowiska uruchomił pierwszą w Polsce interaktywną maszynę do odbioru i recyklingu plastikowych butelek oraz aluminiowych puszek. IOŚ-PIB postawił sobie za cel promowanie ekologicznych postaw przy wykorzystaniu mediów społecznościowych w ramach kampanii edukacyjnej Stop-Smog.

W Instytucie Ochrony Środowiska – Państwowym Instytucie Badawczym przy ulicy Kruczej 5/11D w Warszawie stanęła pierwsza w Polsce maszyna typu RVM (Reverse Vending Machine) przeznaczona do odbioru butelek PET (z tworzyw sztucznych) oraz puszek aluminiowych, których zwrot nie jest objęty kaucją. Urządzenie jest nowoczesnym punktem, który gromadzi jednorodną frakcję odpadów, przekazywanych następnie do recyklingu materiałowego.
W uroczystości oddania maszyny RVM do użytku udział wzięli m.in.: Karsten Klepsvik – Ambasador Norwegii, Paweł Sałek – Wiceministra Środowiska, Thor Sverre Minnesjordprezes norweskiego partnera projektu firmy Green Business Norwayoraz Krystian Szczepański – dyrektor IOŚ-PIB. Zaproszeni goście mieli okazję odwiedzić również stację monitoringu powietrza przy ul. Marszałkowskiej 68 w Warszawie, gdzie eksperci IOŚ-PIB przedstawili zasadę jej działania i wkład w budowanie świadomości ekologicznej Warszawiaków.

Urządzenie do odbioru butelek PET jest nie tylko sposobem na recykling opakowań. To też forma promowania ekologicznych postaw w mediach społecznościowych. Jest to bowiem pierwsza w Polsce inteligenta maszyna odbierająca butelki i puszki, wyposażona w aplikację mobilną na smartfony i zintegrowana z mediami społecznościowymi, która przyznaje punkty lojalnościowe przy jednoczesnym wykorzystaniu mechanizmów grywalizacyjnych. Zebrane punkty będzie można wymieniać na ekologiczne akcesoria np. płócienną torbę wielorazowego użytku z logo akcji StopSmog. W ten sposób każdy, kto skorzysta z urządzenia, będzie mógł pochwalić się swoją odpowiedzialną postawą w sieci, zaangażować w akcję internetowych znajomych by tym samym szerzyć świadomość ekologiczną w polskim społeczeństwie.

Przykład idzie z góry

Urządzenie jest bardzo wygodne w użyciu. Zostało wyposażone w intuicyjny ekran dotykowy, który umożliwia łatwą komunikację z użytkownikami, a dodatkowo prezentuje treści o charakterze edukacyjno-informacyjnym. Automaty tego typu są powszechnie stosowane w krajach, gdzie obowiązuje system kaucyjny. Na przykład w Norwegii tą drogą udaje się odzyskać około 85 proc. odpadów opakowaniowych po napojach. Jeszcze lepsze wyniki osiągnięto na Litwie, gdzie – mimo stosunkowo niedługiego czasu od wprowadzenia systemu – udało się dojść aż do poziomu 90 proc. Ale i w krajach nieobjętych systemem kaucyjnym na opakowania po napojach automaty RVM mogą być stosowane do efektywnej zbiórki butelek i puszek. Jeśli do tego posiadają narzędzia do prowadzenia nowoczesnej, interaktywnej kampanii edukacyjno˗informacyjnej, stają się podwójnie pożyteczne dla ludzi i środowiska.

Maszyna jest elementem działań Instytutu Ochrony Środowiska w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej Stop Smog, której celem jest przede wszystkim podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Ma uczulić Polaków na fakt, że opakowania po napojach powinny być przekazywane do recyklingu materiałowego, a nie wykorzystywane jako toksyczne paliwo w piecach-kopciuchach, ponieważ towarzysząca spalaniu emisja trujących gazów jest nie tylko szkodliwa dla ludzkiego zdrowia, ale również szczególnie niebezpieczne dla środowiska naturalnego. Udostępniając maszynę RVM mieszkańcom Warszawy, IOŚ-PIB chce dać dobry przykład, aby w Polsce pojawiło się więcej takich urządzeń, które docelowo obejmą swoim zasięgiem cały kraj. Tym bardziej, że urządzenia te świetnie wpisują się w założenia Gospodarki Obiegu Zamkniętego (Circular Economy), zgodnie z którymi opakowania plastikowe i metalowe – zamiast lądować w zbiorczym koszu czy piecu – trafiają do recyclingu.

Lidia Orzechowska

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest elektromobilność?

– To zastępowanie pojazdów z silnikami spalinowymi tymi, które są wyposażone w silniki elektryczne, zarówno w transporcie indywidualnym (samochody, skutery, motocykle), jak i zbiorowym (autobusy, trolejbusy, pociągi). Elektromobilność dotyczy też takich aspektów, jak też technologii ładowania i systemy infrastruktury ładowania.

Czy w Polsce działają przedsiębiorstwa zajmujące się elektromobilnością?

– Tak, w naszym kraju działają zarówno przedsiębiorstwa z polskim kapitałem, jak i przedsiębiorstwa zagraniczne. Polskie firmy to m.in. Solaris i Ursus, które oferują elektryczne autobusy, a nad taką sama konstrukcją ma podjąć prace Autosan. Posiadamy też zakłady produkujące tramwaje i tabor kolejowy (Pesa, Newag, FPS H. Cegielski). Natomiast największą polską spółką zajmującą się elektromobilnością samochodową jest ElectroMobility Poland SA, którą utworzyły cztery polskie koncerny energetyczne: Polska Grupa Energetyczna, Energa, Enea oraz Tauron Polska Energia.

Czytając o elektromobilności, spotykam się czasami z terminem „carsharing”. Co on oznacza?

– Carsharing to angielskie słowo, które oznacza współdzielenie samochodów, czyli jedno auto ma przynajmniej kilku użytkowników. Jest to więc w praktyce system krótkoterminowego wypożyczania samochodu, na godzinę lub kilka godzin. Jest coraz popularniejszy w przypadku samochodów elektrycznych, gdyż są one jeszcze stosunkowo drogie, niewiele osób na nie stać i są oni za to gotowi takie samochody wypożyczyć. I na rynku mamy już firmy, np. energetyczne, które wypożyczają samochody elektryczne ze swojej floty, najczęściej innym przedsiębiorcom..

Jaki jest koszt przejechania 100 km samochodem elektrycznym?

Wszystko zależy od pory ładowania baterii samochodu, gdyż w ciągu dnia taryfy opłat za prąd są droższe. Ale gdy ładujemy samochód na nocnej taryfie, wtedy koszt przejechania 100 km autem klasy miejskiej wynosi około 5 zł. Do tego dochodzą też koszty amortyzacji akumulatorów, co może podwoić wydatki. Trzeba jednak zwrócić uwagę i na to, że teraz w ramach promocji elektromobilności w niektórych miastach postawiono stacje ładowania pojazdów elektrycznych, gdzie można za darmo podpiąć swój samochód.

Ile kosztuje samochód elektryczny?

– Najtańsze pojazdy dostępne na polskim rynku, a tym samym te najmniejsze, kosztują ponad 50 tys. zł. Za auta klasy średniej trzeba zapłacić przynajmniej około 130-150 tys. zł, ale są i samochody, które kosztują od około 400 tys. zł do prawie 1 mln zł.

Co oznacza symbol plug-in?

– W taki sposób oznacza się samochody z napędem hybrydowym, czyli konwencjonalnym silnikiem spalinowym połączonym z silnikiem elektrycznym. Przy czym w klasycznej hybrydzie ładowanie baterii odbywa się tylko i wyłącznie podczas jazdy, a w systemie plug-in można ładować baterię przy użyciu wtyczki podłączonej do sieci elektrycznej.

Wizyta studyjna w Norwegii w ramach projektu.

Wizyta studyjna w Norwegii w ramach projektu  „Efektywność energetyczna przez rozwój elektromobilności w Polsce”.

W dniach 25-28 września 2017 przedstawiciele partnerów biorących udział w projekcie (IOŚ-PIB, Politechniki Częstochowskiej) oraz przedstawiciel NFOŚiGW uczestniczyli w wyjeździe studyjnym do Norwegii. Celem tego wyjazdu było poznanie dobrych praktyk dotyczących elektromobilności w kraju partnera norweskiego – światowego lidera elektromobilności. W trakcie trzech dni uczestnicy brali udział w warsztatach, spotkaniach i konferencjach dotyczących elektromobilności, a nawet mogli usiąść za kierownicami różnych pojazdów elektrycznych (osobowych i półciężarowych). Bardzo ciekawe było spotkanie z pracownikami Norweskiej Agencji Ochrony Środowiska (Miljodirektoratet), którzy dzielili się swoimi osiągnięciami i dobrymi wskazówkami oraz udział w dużym międzynarodowym festiwalu innowacji Cutting Edge w Oslo. Ponadto w trakcie wyjazdu uczestniczy mieli okazje zobaczyć wszechobecność pojazdów elektrycznych (osobowych i towarowych) oraz różnej infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych (na ulicach, parkingach oraz wzdłuż dróg krajowych i autostrad).

Szczegółowy plan wyjazdu przedstawiono poniżej.


  • Poniedziałek,  25 września 2017, Oslo

Przyjazd do Oslo.

  • Wtorek, 26 września 2017, Oslo

Warsztaty prowadzone przez Electromobility Norway i Green Business Norway


  1. Zachęty i mechanizmy finansowe dotyczące elektromobilności w Norwegii,
  2. NOBIL – Norweska baza danych dotycząca stacji ładowania pojazdów elektrycznych,
    3. Charge & Drive, projekt pilotażowy Fortum – Vulkan ladegarasje, Rozwiązania i systemy ładowania EV w projekcie pilotażowym „Vulkan ladegarasje”,
  3. Kompaktowa elektronika i transformatory w szybkich stacjach ładowania EV,
  4. Inteligentne centrum ładowania i inteligentne ładowanie EV – cyfrowe platformy i systemy,

Wizyta na Uniwersytecie w Oslo (w tym na parkingu dla pojazdów elektrycznych) oraz udział w festiwalu innowacji Cutting Edge(http://cuttingedgefestival.no).

  • Środa, 27 września 2017, Oslo – Skien

Spotkanie z przedstawicielami Agencji Ochrony Środowiska (Miljodirektoratet) w Oslo.

Prezentacja krajowych strategii dotyczących elektromobilności ich wpływu na klimat.

Spotkanie w Skagerak Arena, Skier.

Prezentacja lokalnych projektów proekologicznych, w tym dotyczących elektromobilności:

–   Infrastruktura ładowania i flota EV,

–   Projekt pilotażowy: Inteligentna energia słoneczna i jej przechowywanie na stadionie Odd Soccer Club w Skier,

–   Planowanie i wdrażanie stacji ładowania dla EV w Skier i gminie Porsgrunn.

Jazdy testowe pojazdami elektrycznymi.

  • Czwartek. 28 września 2017, Oslo

Prezentacja ukończonych zadań (w tym zaleceń do metodologii rozmieszczania stacji ładowania) partnera norweskiego Green Business Norway oraz omówienie szczegółów dalszych działań w projekcie.
Powrót do kraju.

Podpisanie umowy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

27 lipca 2017 w Warszawie, w obecności Pawła Sałka, wiceministra środowiska, pełnomocnika rządu ds. polityki klimatycznej, podpisano umowę pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym na realizację projektu pt. „Efektywność energetyczna przez rozwój elektromobilności w Polsce”.

Celem projektu jest między innymi rozpowszechnianie idei elektromobilności, przygotowanie metodyk wspierania jej rozwoju Polsce, analiza wpływu wprowadzenia floty samochodów elektrycznych na systemy elektroenergetyczne, jak również na zmiany środowiskowe. Analizie będzie podlegał również wpływ rozwoju elektromobilności na zdrowie ludzkie.

– Świat stawia na elektromobilność. Połączenie odnawialnych źródeł energii z transportem o napędzie elektrycznym jest rozwiązaniem, które z definicji eliminuje niską emisję i  zachowuje wszystkie elementy strategii zrównoważonego rozwoju, którą resort środowiska traktuje jako priorytet – powiedział Paweł Sałek, wiceminister środowiska, pełnomocnik rządu ds. polityki klimatycznej.

W Polsce zainteresowanie elektromobilnością jest coraz większe, lecz dzieli nas znaczny dystans do czołówki europejskiej – krajów takich jak Niemcy, Anglia, Francja, Holandia oraz Norwegia. W każdym z nich zainstalowanych jest już po kilka tysięcy punktów ładowania, natomiast liczba samochodów elektrycznych waha od 80 tys. do 150 tys. W Polsce punktów ładowania jest około 150, natomiast samochodów elektrycznych jest niecałe dwa tysiące.

Instytut Ochrony Środowiska, jako pierwsza polska jednostka naukowo-badawcza przeprowadzi kompleksową analizę i wyda zalecenia wdrożeniowe w zakresie rozwoju elektromobilności w Polsce. Takie metodyczne podejście jest konieczne by zagwarantować dalszy dynamiczny rozwój innowacyjnych technologii transportowych – powiedział dr inż. Krystian Szczepański, dyrektor Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

Projekt zostanie zrealizowany przez IOŚ – PIB wraz z Instytutem Elektroenergetyki i Instytutem Badań Stosowanych Politechniki Warszawskiej, Wydziałem Elektrycznym Politechniki Częstochowskiej oraz norweskim partnerem – firmą Green Business Norway.

Podpisanie umowy z parterem norweskim

W dniu 10.07.2017 nasz norweski partner – firma Green Business Norway podpisała umowę partnerską z naszym Instytutem i już tylko krok dzieli nas od podpisania oficjalnej umowy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Spotkanie robocze interesariuszy projektu

W dniu 30.06.2017, w siedzibie KOBIZE na ulicy Chmielnej 132/134 w Warszawie, odbyło się spotkanie robocze interesariuszy w projekcie: „Efektywność energetyczna przez rozwój elektromobilności w Polsce”.

Spotkanie zostało zorganizowane przez Zakład Weryfikacji Technologii Środowiskowych (BV) IOŚ-PIB w ramach realizacji zadania nr 6 projektu. Głównym tematem dyskusji było omówienie możliwości implementacji zidentyfikowanych zachęt i dobrych praktyk w realiach Polskich. W spotkaniu wzięły udział 32 osoby.

Spotkanie przebiegało dwuetapowo:

  • Bartosz Malowaniec (kierownik projektu, IOŚ-PIB) – przywitanie zaproszonych interesariuszy, przedstawienie projektu,
  • Joanna Strużewska (specjalista, IOŚ-PIB/Politechnika Warszawska) – opis metodyk szacowania rozwoju elektromobilności, informacje dotyczące sposobu modelowania emisji związanych z rozwojem elektromobilności w Polsce,
  • Marcin Syrzycki (specjalista, IOŚ-PIB) – wyniki analizy metodyk wdrażania elektromobilności w Wielkiej Brytanii,
  • Dominik Brodacki (ekspert, Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza)
    – wyniki analizy metodyk wdrażania elektromobilności w Holandii,
  • Anna Kucharska (ekspert, Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza)
    – wyniki analizy metodyk wdrażania elektromobilności w Niemczech,
  • Paweł Wowkonowicz (specjalista, IOŚ-PIB) – wyniki analizy metodyk wdrażania elektromobilności na podstawie projektów realizowanych w Unii Europejskiej.

Część 2 – dyskusja techniczna:

Dyskusja z interesariuszami została podzielona na trzy części.

Pierwsza dotyczyła zachęt bezpośrednich/dopłat i zasadności ich stosowania przy rozwoju elektromobilności w Polsce.

Druga część dotyczyła zachęt pośrednich, oraz innych aspektów związanych z elektromobilnością (komunikacja miejsca, car-sharing, etc.).

Trzecia część dotyczyła elektrycznych autobusów w transporcie publicznym.

Na zakończenie dyskusji został przedstawiony plan dalszych działań związanych z realizacją zadania.