Elektromobilność

Rozwój elektromobilności wpisuje się w szerszy trend zmiany sposobu korzystania ze środków transportu. W społeczeństwach zachodnich bardzo wyraźnie widać osłabienie potrzeby posiadania własnego samochodu, zwłaszcza wśród młodego pokolenia. Fakt pozostawania Polski przez długie lata poza głównym nurtem gospodarki światowej doprowadził do silnego przywiązania w społeczeństwie do potrzeby posiadania samochodu, jednak i w naszym kraju widać zmiany w tym obszarze, zwłaszcza w dużych miastach.

Badania pokazują, że dla mieszkańców miast kluczowym czynnikiem skłaniającym do rezygnacji z użytkowania własnego samochodu jest możliwość integracji różnych form transportu. Istotne znaczenie ma też unowocześnienie oferty transportu publicznego i powiązanie go z obszarami podmiejskimi. Dla 59% dojeżdżających z mniejszych miejscowości do pracy w miastach możliwość pozostawienia pojazdu na parkingu Park&Ride w ramach opłaty za bilet miesięczny jest wystarczającym bodźcem do pozostawienia samochodu  poza centrum. Stwarza to również przestrzeń dla rozwoju rynku elektrycznego car-sharingu w naszym kraju, zwłaszcza w połączeniu z preferencyjnymi możliwościami parkowania i ładowania pojazdów elektrycznych w centrach miast.

Rozwój car-sharingu stanowi także odpowiedź na coraz wyraźniej zarysowującą się potrzebę zmiany środka ciężkości z międzymiastowego transportu kołowego na kolejowy. Z punktu widzenia pasażera dojazd do innego miasta pociągiem i korzystanie na miejscu (najlepiej w ramach tego samego biletu) z wypożyczalni samochodów elektrycznych jest rozwiązaniem wygodnym i szybszym niż dojazd własnym pojazdem. W kontekście rozwoju rynku pojazdów elektrycznych warto zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z deklaracjami respondentów większą zachętę do zmiany środka transportu stanowi poprawa jakości publicznej usługi transportowej (czas dojazdu, dostępność, komfort) niż instrumenty zniechęcające do podróży własnym pojazdem (ograniczona prędkość, zwiększenie liczby ulic jednokierunkowych, zakazy lewoskrętów). Przy  odpowiednim wsparciu publicznym autobusy elektryczne w powiązaniu z samochodami elektrycznymi, upowszechnianymi w nowych modelach biznesowych, mogą odpowiedzieć na te potrzeby mieszkańców, co będzie skutkowało zwiększeniem płynności ruchu w miastach i poprawą jakości powietrza.

Barierą przejścia na transport elektryczny jest postrzeganie pojazdów elektrycznych jako zbyt drogiej (w polskich warunkach), a jednocześnie niedojrzałej technologicznie alternatywy dla pojazdów spalinowych. Doświadczenia państw rozwijających elektromobilność od lat pokazują, że najlepszym sposobem zmiany świadomości w tym obszarze jest edukacja oraz uruchomienie projektów pilotażowych, które udowodnią, że transport zelektryfikowany może funkcjonować sprawniej niż tradycyjny, z dodatkową korzyścią dla zdrowia mieszkańców.

We współpracy Ministerstwa Energii, Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwa Środowiska, NFOŚiGW oraz NCBiR określone zostaną miasta pilotażowe, w których przetestowane zostaną możliwości i warunki przejścia na elektryczny transport publiczny. Pilotaż będzie obejmował komunikację zbiorową, indywidualną oraz infrastrukturę ładowania. Możliwe jest określenie więcej niż jednego miasta dla pilotażu, oddzielnie dla autobusów elektrycznych i ich stacji ładowania oraz indywidualnych pojazdów upowszechnianych w ramach nowych modeli biznesowych.

Kluczowe z punktu widzenia osiągnięcia celów pilotażu jest przetestowanie istniejących na rynku pojazdów elektrycznych oraz infrastruktury w rzeczywistych warunkach miejskich oraz określenie agendy badawczo-wdrożeniowej rozwoju komponentów. Pilotaż umożliwi pozyskanie rzeczywistych danych eksploatacyjnych do wykorzystania na potrzeby optymalizacji przyszłych wdrożeń, pozwoli zbadać zachowania pasażerów i użytkowników pojazdów elektrycznych oraz przyczyni się do promocji tego rodzaju pojazdów w społeczeństwie. Jego efektem powinno być również zweryfikowanie nowych modeli biznesowych upowszechnienia elektromobilności, za których wykreowanie może być odpowiedzialna spółka celowa powołana przez podmioty sektora energii.

Ważną rolę do odegrania w procesie zmiany nastawienia Polaków do pojazdów elektrycznych ma administracja publiczna, która powinna dążyć do wymiany swojej floty na elektryczną wszędzie tam, gdzie jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne. Proponuje się, aby do 2025 roku instytucje publiczne zostały zobligowane do udziału samochodów elektrycznych w swoich flotach na poziomie co najmniej 50%. Ze względu na specyfikę pracy floty w administracji publicznej (poruszanie się w większości po z góry zdefiniowanych trasach między urzędami) brak rozbudowanego systemu infrastruktury ładowania nie będzie ograniczał funkcjonalności pojazdów. Dodatkowo przy niektórych kategoriach budynków użyteczności publicznej powinna powstawać infrastruktura ładowania wykorzystywana zarówno przez instytucje publiczne, jak i przez mieszkańców. Umożliwi to pojazdom we flocie administracji doładowywanie się w sytuacjach awaryjnych przy budynku innego urzędu, a dodatkowo będzie miało wymiar promocyjny wobec mieszkańców. Szczegóły przedmiotowych rozwiązań zostaną doprecyzowane w ustawie o elektromobilności i innych paliwach alternatywnych w transporcie.

Finansowanie infrastruktury ładowania może zostać wsparte środkami Funduszu Niskoemisyjnego Transportu lub Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jeśli budowa stacji ładowania zostanie zintegrowana z rozwojem energetyki odnawialnej.